Branża druku ściennego rozwija się w Polsce niezwykle dynamicznie. Jeszcze rok czy dwa lata temu nadruki UV na ścianach kojarzyły się głównie z dekoracją wnętrz prywatnych. Dziś druk ścienny realizowany jest w biurach, galeriach handlowych, szkołach, muzeach, hotelach, na dworcach kolejowych czy w przestrzeniach medycznych. Coraz częściej pojawia się przy dużych inwestycjach komercyjnych i publicznych.
Wraz z rozwojem rynku pojawia się jednak istotne pytanie:
Czy istnieje standard odbioru druku ściennego – podobny do norm obowiązujących przy odbiorze gładzi, malowania czy innych prac wykończeniowych?
To pytanie regularnie zadają zarówno inwestorzy, generalni wykonawcy, jak i sami wykonawcy nadruków. W tym artykule przedstawiamy eksperckie stanowisko w zakresie zagadnienia
Czy istnieje norma odbioru druku ściennego?
Zdaniem specjalistów druku ściennego – Macieja Świącik i Mateusza Szecówka, właścicieli firmy Kolorowa Ściana, wykonawcy druku ściennego nr 1 w Polsce – temat wymaga jednoznacznego uporządkowania.
Druk ścienny UV nie jest klasyczną usługą poligraficzną – jak wydruk plakatu czy baneru. Nie jest też typową pracą remontową. To technologia hybrydowa. Łączy w sobie:
- proces poligraficzny (druk cyfrowy UV),
- pracę na podłożu budowlanym (ściana, beton, tynk, marmolit, płyta GK).
Dlatego normy i standardy odbioru druku ściennego powinny zostać ustalone i sformalizowane – praca wykonawcy druku ściennego nie może być oceniana ani wyłącznie według zasad drukarni, ani wyłącznie według zasad budowlanych.
„Standardy odbioru druku ściennego powinny zostać znormalizowane ze względu na jego specyfikę, która jest połączeniem poligrafii i wykończenia wnętrz.”
Jak powinien wyglądać prawidłowy odbiór druku ściennego
Kluczowe jest ustalenie warunków, w jakich oceniamy nadruk.
Zdaniem ekspertów Kolorowej Ściany:
Nadruk ścienny oraz ewentualne jego defekty powinny być oceniane z odległości około 1,5 metra od ściany, przy świetle rozproszonym świecącym zza osoby odbierającej realizację.
Dlaczego 1,5 metra? Ponieważ nikt na co dzień nie ogląda tapet, fototapet czy innych dekoracji ściennych z odległości 20 cm. Oczywiście – im lepsza jakość z bliska, tym lepiej. Jednak druk ścienny jak odebrać powinien być zdefiniowany w sposób racjonalny i powtarzalny, tak aby:
- wykonawca wiedział, jakie są kryteria,
- zamawiający miał jasne zasady oceny,
- uniknąć subiektywnych sporów.
Zgodność z projektem – pierwszy i najważniejszy etap odbioru
Podstawowym kryterium odbioru jest zgodność z zaakceptowanym projektem graficznym.
Odbiór powinien obejmować:
- Ogólny wygląd kompozycji.
- Poprawność proporcji i wymiarów nadruku względem projektu.
- Zgodność rozmieszczenia nadruków na ścianie, z tolerancją do 3mm.
Dopiero w kolejnym kroku analizuje się szczegóły techniczne.
Kolorystyka i ograniczenia technologiczne – GAMUT CMYK i RGB
Jednym z najczęstszych źródeł nieporozumień jest kolorystyka.
Warto jasno powiedzieć:
Nie wszystkie kolory widoczne na ekranie da się odwzorować w druku.
Ekrany pracują w przestrzeni RGB. Druk UV wykorzystuje przestrzeń CMYK. Oznacza to ograniczenia tzw. gamutu kolorystycznego.
Problematyczne są w szczególności:
- kolory neonowe,
- bardzo jasne błękity,
- intensywne turkusy,
- wybrane zielenie.
Na monitorze mogą wyglądać „świetliście”. W druku będą bardziej stonowane. Dlatego rekomendowanym standardem powinno być wykonanie proofu – czyli testowego nadruku fragmentu grafiki przed realizacją docelową.
Proof (mini testowy nadruk) pozwala:
- zobaczyć realną kolorystykę,
- ocenić reakcję tuszu z podłożem,
- uniknąć sporów po wykonaniu nadruku na docelowej ścianie.
Znaczenie podłoża – ściana to nie metr folii
Druk ścienny UV wykonywany jest bezpośrednio na ścianie. A ściana nigdy nie jest materiałem jednorodnym. Inaczej będzie wyglądał nadruk na wygipsowanej i pomalowanej ścianie, marmolicie, surowym betonie, tynku strukturalnym czy cegle. Należy pamiętać, że druk ścienny to cienka warstwa tuszu, która fizycznie reaguje z podłożem.
Podłoże może:
- wchłaniać tusz,
- powodować mikrostrukturalne zróżnicowanie,
- zmieniać percepcję koloru,
- wpływać na ostrość detali.
W klasycznej drukarni w przypadku błędu wyrzuca się metr folii i drukuje ponownie. W druku ściennym wykonawca ma jedną próbę na danej ścianie.
Dlatego dobrą praktyką jest:
- dostarczenie próbki materiału, jeśli materiał ściany jest nietypowy (drewno, płyta gipsowa, płyta betonowa itp.)
- wykonanie testu bezpośrednio na docelowym podłożu,
- zaakceptowanie struktury przed realizacją.
Defekty druku UV – jak je interpretować?
Każda technologia ma swoje naturalne ograniczenia. W przypadku druku ściennego UV mogą wystąpić minimalne różnice tonalne, ziarnistość (w zależności od rozdzielczości RIPu), rozpylenia wynikające z nierówności ściany.
Kluczowe jest pytanie:
Czy defekt jest widoczny z 1,5 metra w warunkach standardowego użytkowania?
Jeżeli nie – nie powinien być podstawą do odrzucenia realizacji.
Proponowany standard odbioru druku ściennego UV
Na podstawie doświadczenia ekspertów można wskazać model odbioru:
- Ocena zgodności z projektem.
- Ocena kolorystyki względem zaakceptowanego proofu.
- Oględziny z odległości 1,5 m.
- Ocena przy świetle rozproszonym.
- Uwzględnienie specyfiki podłoża.
Takie podejście ułatwia pracę zarówno inwestorowi, jak i wykonawcy.
Dlaczego temat norm jest tak ważny?
Ponieważ druk ścienny coraz częściej pojawia się przy inwestycjach deweloperskich, przetargach publicznych, realizacjach muzealnych, przestrzeniach komercyjnych o wysokim standardzie. Brak jednoznacznych zasad prowadzi do subiektywnych ocen, niepotrzebnych sporów i nieporozumień.
Standaryzacja ułatwi rozwój całej branży.
Podsumowanie – dlaczego normalizacja jest istotna?
Druk ścienny UV jest technologią unikalną. Łączy w sobie świat poligrafii i świat wykończenia wnętrz. Nie może być oceniany wyłącznie według norm drukarni ani wyłącznie według zasad budowlanych.
Każda realizacja powinna być traktowana indywidualnie, z uwzględnieniem:
- projektu,
- koloru,
- podłoża,
- warunków oświetleniowych,
- naturalnej odległości odbioru.
W lepszym zrozumieniu tematu pomogli eksperci – właściciele firmy Kolorowa Ściana, wykonawcy druku ściennego nr 1 w Polsce.
Firma ma na swoim koncie realizacje dla takich marek i instytucji jak:
Mercedes-Benz, Muzeum Narodowe w Krakowie, Remondis, Superbet, PKP oraz wielu innych inwestorów prywatnych i publicznych. Link do realizacji.
Druk ścienny to przyszłość dekoracji wnętrz. Aby rozwijał się w sposób profesjonalny, potrzebuje jasnych i racjonalnych standardów odbioru. Zapraszamy do kontaktu z nami: studio@kolorowasciana.com